Wie op zoek gaat naar een daglichtlamp, komt vrijwel meteen de term 10.000 lux tegen. Het klinkt als een maat voor hoe krachtig een lamp is, maar dat is maar een deel van het verhaal. Lux geeft aan hoeveel zichtbaar licht op een bepaald oppervlak terechtkomt. Bij een daglichtlamp is daarom niet alleen het getal belangrijk, maar vooral ook op welke afstand die 10.000 lux wordt gemeten.
Dat verschil is belangrijk wanneer je daglichtlampen onderling vergelijkt – en helemaal wanneer je een traditionele lamp naast een lichttherapiebril zoals AYO zet.
Wat betekent lux precies?
Lux is de eenheid voor verlichtingssterkte. Eén lux staat gelijk aan één lumen per vierkante meter. Simpel gezegd beschrijft de luxwaarde hoeveel zichtbaar licht ergens aankomt. De officiële definitie van de CIE, de internationale organisatie voor licht en verlichting, omschrijft illuminantie als de hoeveelheid lichtstroom die op een oppervlak valt.
10.000 lux betekent dus niet simpelweg dat een lamp ‘10.000 keer fel’ is. Het is een meting op een bepaalde plek en afstand.
Ter vergelijking: voor een normale kantoorwerkplek wordt vaak ongeveer 500 lux aangehouden. Buiten kan de hoeveelheid licht veel hoger liggen en bovendien sterk veranderen met het weer, het seizoen en het tijdstip.
Waarom is de afstand tot een daglichtlamp zo belangrijk?
Bij een daglichtlamp neemt de hoeveelheid licht die je bereikt af wanneer je verder van de lamp gaat zitten. Daarom hoort bij een vermelding van 10.000 lux eigenlijk altijd een afstand.
Dat zie je goed bij bestaande producten. De Beurer TL 50 geeft volgens de fabrikant 10.000 lux op ongeveer 15 centimeter afstand, terwijl de TL 95 dat niveau op ongeveer 25 centimeter bereikt. Een Philips EnergyLight wordt bijvoorbeeld gespecificeerd op 10.000 lux bij 20 centimeter en 2.500 lux bij 60 centimeter.
Dat betekent dat twee lampen waarop allebei groot ‘10.000 lux’ staat in de praktijk behoorlijk verschillend kunnen zijn. Bij de ene moet je veel dichterbij zitten dan bij de andere.
Is 10.000 lux hetzelfde als daglicht?
Niet precies. Natuurlijk daglicht verandert voortdurend. Een donkere winterochtend, een bewolkte middag en een zonnige zomerdag leveren heel verschillende lichtniveaus op.
De term ‘daglichtlamp’ betekent dus niet dat een lamp ieder aspect van natuurlijk daglicht exact nabootst. Een luxwaarde vertelt bovendien niet alles over het licht. Ook de kleur en spectrale samenstelling, de richting van het licht en de afstand spelen een rol.
Lux is oorspronkelijk een maat die rekening houdt met hoe gevoelig onze ogen zijn voor verschillende kleuren zichtbaar licht. Daardoor is het vooral een handige maat voor visuele verlichtingssterkte, maar niet automatisch een complete beschrijving van iedere lichtbron.
Is meer lux altijd beter?
Nee. Een hogere luxwaarde is niet automatisch een betere keuze. Kijk vooral naar de omstandigheden waaronder de fabrikant die waarde opgeeft.
Zie je een daglichtlamp van 10.000 lux? Controleer dan bijvoorbeeld of dat niveau wordt bereikt op 10, 20 of 40 centimeter afstand. Bedenk vervolgens of je tijdens het gebruik daadwerkelijk op die afstand kunt en wilt blijven zitten.
Dat praktische aspect wordt nog weleens vergeten. Een krachtige lamp heeft weinig aan een indrukwekkende specificatie als je hem in het dagelijks leven veel verder van je af plaatst.
Hoe zit dat bij een lichttherapiebril zoals AYO?
Een AYO-bril werkt anders dan een traditionele daglichtlamp. In plaats van een grote hoeveelheid wit licht vanuit een vaste lamp te verspreiden, gebruikt AYO gericht blauw-turquoise licht rond 470 nanometer. De lichtbronnen bevinden zich vlak bij de ogen en bewegen met de bril mee.
Daarom kun je de luxwaarde van een daglichtlamp niet één op één naast een lichttherapiebril leggen. AYO vermeldt zelf een maximale irradiantie tot 250 µW/cm² en beschrijft zijn licht als vergelijkbaar met het heldere licht van krachtige daglichtlampen.
Het praktische verschil is minstens zo relevant: bij een daglichtlamp moet je rekening houden met afstand en positie. Met AYO blijft de lichtbron tijdens het dragen steeds op ongeveer dezelfde plek ten opzichte van je ogen. Je kunt ondertussen bijvoorbeeld ontbijten, lezen of door het huis lopen.
Waar moet je dus vooral op letten?
Laat je niet alleen leiden door het grote getal 10.000 lux op de verpakking. Kijk naar de afstand waarop die waarde wordt bereikt, het soort licht, de aanbevolen gebruiksduur en vooral naar de manier waarop je het product in je dagelijkse routine kunt gebruiken.
Een traditionele daglichtlamp kan prettig zijn wanneer je iedere ochtend rustig op één plek zit. Wil je juist bewegingsvrijheid, dan kan een lichttherapiebril praktischer zijn.
De AYOlite en AYO+ zijn ontworpen om extra licht gemakkelijk onderdeel van je dag te maken, zonder dat je voor een lamp hoeft te blijven zitten.
