Lichttherapie: alles wat je moet weten om het zomergevoel in de winter te ervaren

Lichttherapie is enorm in opkomst. En dat is niet zonder reden. De bewezen voordelen van de natuurlijke kracht van (blauw) licht zijn groot: je slaap, stemming en energieniveau krijgen een boost, de winterdepressie blijft buiten de deur en (slaap)problemen door onregelmatige werktijden en jetlags kunnen tot een minimum worden beperkt. In dit artikel lees je alles wat je moet weten om de natuurlijke kracht van lichttherapie in de praktijk te ervaren. 

De geschiedenis van lichttherapie

Het besef dat lichttherapie heilzame effecten heeft is al heel oud. Oude culturen aanbaden de zon om het licht dat het leven mogelijk maakt. Duizenden jaren lang hielden de mensen in Egypte, Griekenland, China en India zich met lichttherapie bezig. De oude Grieken bouwden vroeger gebouwen zonder daken om zichzelf aan zonlicht bloot te kunnen stellen. Het gebruik van gekleurd licht werd vanaf 1500 voor Christus beschreven in vroege Chinese teksten en Indiase medische literatuur.

De Griekse arts Hippocrates, ook wel bekend als de ‘Vader van de Geneeskunde’, raadde aan om in de zon te gaan zitten als remedie tegen verschillende ziekten. 

Een Deen met een huis op het noorden …

De wetenschappelijke ontwikkeling achter lichttherapie wordt toegeschreven aan het werk van de Deense arts Niels Ryberg Finsen. Hij wordt gezien als de grondlegger van de moderne lichttherapie. In 1903 ontving Dr. Finsen de Nobelprijs voor Geneeskunde en Fysiologie voor zijn werk op het gebied van fototherapie en ‘als erkenning voor zijn bijdrage aan de behandeling van verschillende ziekten met geconcentreerde lichtstraling’, waarmee hij nieuwe deuren opende voor de medische wetenschap.

“Ik leed aan bloedarmoede en was vaak vermoeid”
Ryberg Finsen beschreef zijn werk als volgt: “Mijn ziekte heeft een enorm grote rol gespeeld bij mijn ontwikkeling… Door mijn ziekte begon ik mijn onderzoek naar licht: ik leed aan bloedarmoede en was vaak vermoeid. Omdat ik in een huis woonde dat op het noorden gericht stond, begon ik te geloven dat ik misschien geholpen zou worden als ik meer zonlicht zou krijgen. Ik heb daarom zoveel mogelijk tijd in de zon doorgebracht. Het was mijn bedoeling om gebruik te maken van de heilzame effecten van de zon door te zonnen of te baden in kunstmatig licht.” De wetenschappelijke gemeenschap accepteerde en moedigde de medische ontdekkingen van Ryberg Finsen aan, wat zorgde voor de vooruitgang in de ontwikkeling van lichttherapie.

Goed om te weten: als je je aanmeldt voor onze nieuwsbrief krijg je als ‘bonus’ 5% korting en een erg toepasselijk geschenk bij je bestelling. Nieuwsgierig? Meld je aan via Invalid shortcode attributes.

Licht met grote therapeutische effecten

Veel verschillende onderzoeken naar lichttherapie borduurden voort op de wetenschappelijke inzichten van Dr. Finsen. Deze toonden aan dat licht met bepaalde golflengten grote therapeutische effecten kan hebben en dat blauw licht kan dienen als een natuurlijke, niet-invasieve remedie voor allerlei veelvoorkomende problemen en klachten.

Een kunstmatige zomer
In 1980 onthulde psychiater Dr. A. J. Lewy dat blootstelling aan licht met hoge intensiteit de afgifte van melatonine door de pijnappelklier in de menselijke hersenen blokkeert. Daarnaast legde hij een verband tussen stemmingsveranderingen en veranderingen in daglengte, gekoppeld aan seizoensveranderingen. Hij bedacht hiervoor de term ‘SAD’, algemeen bekend als de ‘winterblues’ of ‘winterdepressie’. Dr. Lewy maakte gebruik van licht om ‘een kunstmatige zomer’ voor zijn patiënten te creëren. Een behandelmethode die aansloeg.

Wat is lichttherapie en hoe werkt het?

Lichttherapie is een behandeling waarbij natuurlijk zonlicht wordt nagebootst met behulp van blauw licht. Dit stimuleert de zogenoemde retinale glanglioncellen in het oog, die zeer gevoelig zijn voor dit licht met een korte golflengte. Deze cellen sturen vervolgens een signaal naar de suprachiasmatische kern in onze hersenen. Deze kern ontvangt meteen informatie (licht) van het netvlies en reguleert hormonen, lichaamstemperatuur en andere basisfuncties van ons lichaam. Blootstelling aan blauw licht heeft hierdoor een directe invloed op het energieniveau, de alertheid, de stemming en de slaap.

Wat is blauw licht?

Om uit te leggen wat blauw licht is, ontkomen we niet aan een klein theorielesje. Licht bestaat uit elektromagnetische golven. Deze komen samen in groepen op basis van hun lengte. De lengtes bepalen welke kleur het licht heeft. Zichtbaar licht heeft een golflengte tussen 400 en 700 nanometer. Hoe korter de golflengte hoe hoger de energie die wordt uitgestraald. Blauw licht is een van de kortste golven binnen het spectrum van zichtbaar licht en bevat het meest energie. De afbeelding laat dit goed zien:

lichttherapiebril

Blauw licht heeft een golflengte van 400 tot 490 nanometer.


Blauw-violet of blauw-turquoise licht?
Blauw licht kan worden verdeeld in twee categorieën:

  • Blauw-violet licht (400 tot 450 nanometer).
  • Blauw-turquoise licht (465 tot 490 nanometer).

Om met de laatste te beginnen: blauw-turquoise licht is vergelijkbaar met het daglicht tijdens een zonnige dag en niet schadelijk voor de ogen. Het is onmisbaar voor ons lichaam. Het geeft energie, draagt bij aan een goede gezondheid en zorgt ervoor dat ons bioritme goed afgesteld staat. Blauw-turquoise licht wordt gebruikt tijdens het toepassen van lichttherapie.

Blauw-violet licht is het licht waar je aan wordt blootgesteld als je actief bent op je computer, laptop, tablet, smartphone en – in mindere mate, omdat je er iets verder van afzit – je televisie. En dit licht is een stuk minder goed voor je.

Onderdrukking van melatonine
Als je overdag naar buiten gaat, word je blootgesteld aan natuurlijk blauw licht. En dat speelt een belangrijke rol voor het lichaam. Onderzoek heeft laten zien deze kortere golven van blauw licht cruciaal zijn om je lichaam in balans te houden. Dat komt omdat ze het slaaphormoon melatonine veel beter onderdrukken dan licht met langere golflengtes. Het onderdrukken van de aanmaak van melatonine overdag zorgt er tijdens de avond juist voor dat de aanmaak van dit slaaphormoon op volle toeren draait. Precies wat de bedoeling is.

Langere golflengte tijdens de donkere dagen
Tijdens bewolkte en donkere dagen is de golflengte van daglicht langer. De aanmaak van melatonine wordt minder goed onderdrukt. Vooral in het najaar en tijdens de winter zorgt dit bij veel mensen voor stemmingsproblemen en een gebrek aan energie. Lichttherapie is de beste natuurlijke behandelmethode om het zomergevoel vast te houden en deze problemen te verhelpen of te voorkomen.


Waarom lichttherapie toepassen?

Je kunt lichttherapie om verschillende redenen toepassen:

  • Je arts beveelt het aan voor (winter)depressies, een slaapstoornis of een gebrek aan energie.
  • Je ervaart problemen met slaap, energie of stemming en je zou graag een oplossing willen proberen die natuurlijk is en waarbij je geen medicatie nodig hebt.
  • Je wil de effectiviteit van andere behandelingen verhogen, zoals het gebruik van antidepressiva of counseling voor de geestelijke gezondheid (psychotherapie).
  • Je moet antidepressiva, slaappillen of andere soorten medicijnen vermijden tijdens de zwangerschap of wanneer je borstvoeding geeft.
  • Je reist regelmatig en je wilt de effecten van een jetlag tot een minimum beperken.
  • Je wilt slaapproblemen voorkomen bij ploegendiensten of onregelmatige werktijden.
  • Je wilt je sportieve prestaties verbeteren.

Hoe pas je lichttherapie thuis toe?

Tot enige jaren geleden was een zogenoemde daglichtlamp of lichttherapielamp de enige optie om vanuit huis aan de slag te gaan met lichttherapie. De grote nadelen hiervan zijn dat je aan een vaste plek bent gebonden en dat het plaatsen van de lamp op de juiste afstand niet altijd eenvoudig is. Bij lichttherapiebrillen – zoals de AYO lichttherapiebril, de AYOlite lichttherapiebril en de Propeaq lichttherapiebril – is hier geen sprake van. Je hebt volledige bewegingsvrijheid en het licht bereikt onder een vaste (optimale) hoek de ogen.

Lichttherapie

Met een lichttherapiebril heb je volledige bewegingsvrijheid.

De AYO lichttherapiebril: lichtintensiteit, duur en timing komen samen

Lichttherapie is het effectiefst als er sprake is van de juiste combinatie van drie belangrijke elementen: lichtintensiteit, duur en timing. En dat is wat de AYO lichttherapiebril uniek maakt.

Golflengte en lichtintensiteit
AYO maakt gebruik van licht met een golflengte van 470-475nm met een uitstraling van ongeveer 250 μW/cm2. Hiervan is bewezen dat het de meest efficiënte golflengte is om de voordelen van lichttherapie te ervaren.

Sessieduur
Afhankelijk van de lichtintensiteit en de persoonlijke gegevens die de gebruiker in de mobiele app invoert, berekent het systeem hoe lang de duur van de sessies moet zijn en stelt de app voor wanneer licht moet worden vermeden om het beste effect te kunnen garanderen.

Heb je liever geen app of mobiele telefoon nodig? Kies dan voor AYOlite. Deze lichttherapiebril is net zo krachtig, maar een stuk voordeliger en met een eenvoudigere bediening. Instructies en adviezen om jouw doelen met lichttherapie te behalen vind je in de AYOlite gebruikershandleiding.

Timing
Het is van groot belang om lichttherapiesessies strategisch te ‘timen’. Blootstelling aan licht in de ochtend kan bijvoorbeeld helpen bij inslaapproblemen, terwijl lichttherapie tijdens de avond juist doorslaapproblemen kan verhelpen. Het gaat erom dat ons bioritme het juiste zetje krijgt en ons slaap-waakritme de gewenste kant opschuift. Het complexe algoritme van AYO is gebaseerd op de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen en berekent op basis van jouw bioritme, leefstijlffactoren en wensen een op maat gemaakt programma.

Lees meer over de AYO lichttherapiebril

Goed om te weten: dals je je aanmeldt voor onze nieuwsbrief krijg je als ‘bonus’ 5% korting en een erg toepasselijk geschenk bij je bestelling. Nieuwsgierig? Meld je aan via Invalid shortcode attributes.